तलाकको पत्रसंगै मोडिएको जीवनरेखा

उमा मगर/नेपालगन्ज
तलाक लेखिएको कागज हातमा परेपछि कौसर जहाा २० वर्षदेखि माइती बस्दै आएकी छिन् । तलाक लेखिएको त्यो कागज नै तलाकको प्रमाण हो भनेपछि उनी माईती बस्दै आएकी हुन् । तलाक लेखिएको कागजको भरमा माईती बस्नुको पीडाले उनलाई अझै पछ्याईरहकै छ । उनी भन्छीन-‘ससुराबाट यौन हिंसामा परेपछि माईती बस्नु पर्ने बाध्यता भयो । यौन हिंसा सहन नसकेर म माईती आउन बाध्य भए ।’
कौसरको विहे भएको २ वर्षसम्म सन्तान नभएपछि जचाउन जाादा श्रीमानबाट नै सन्तान नहुने प्रमाणित भयो । श्रीमानबाट सन्तान नहुने कुरा कौसरका ससुराले थाहापाए पछि उनी ससुराबाट यौन दुर्यव्यवहारमा पर्न थालिन । उनलाई यौन दुर्यव्यवहार गर्न पटक पटकको प्रयास सफल नभएपछि उनको ससुराले उनलाई धम्काउन गाली गर्न र मानसिक यातना दिन थाल्यो । घरमा कोही नभएको मौका छोपी उनलाई समात्ने अनि मानसिक यातना दिन थालेपछि उनले आफ्नो श्रीमानलाई आफ्नो पीडा भनिन । तर आफ्नो बुवाको विरुद्धमा श्रीमान बोल्न नमानेपछि उनी माईती आईन । माईती आएको केहि समयपश्चात श्रीमानले तलाक लेखिएको कागज पठाएपछि त्यसैको आधारमा उनी माईती नेपालगन्ज बस्दै आएकी छिन ।
मुस्लिम समुदाय भित्र तलाक भनेकै आधारमा महिलाले आफ्नो घरबार छोड्नु परेको यो एउटा उदाहरण मात्र हो । यस्ता अधिकांश मुस्लिम महिलाहरु छन जो कागजमा तलाक लेखेकै भरमा वा मुखले तिन पटक तलाक भनेकै भरमा सम्बन्ध विच्छेद भएको सम्झन्छन । मुस्लिम अगुवाहरुको भनाईमा मुस्लिमहरुको धार्मिक कुरानले तिन पटक तलाक भनेकै भरमा वा कागजमा तलाक लेखेकै भरमा तलाक मान्दैन । कुरानमा तिन पटक तिन महिनासम्म अनि सबै समाजको अगाडी गरिएको तालकलाई मात्र मान्ने गरेको छ । घरभित्र सिमित मुस्लिम समुदायका महिलामा चेतनाको कमी छ । शिक्षाको अभावमा पनि कतिपय मुस्लिम महिलाहरु यसरी नै हिंसामा पर्ने गरेको छ ।
महिला अधिकारकर्मी मैमुना सिद्दिकीका अनुसार मुस्लिम समुदायभित्र चेतना र शिक्षाको अभावमा महिलाहरु हिंसामा पर्ने गरेका छन् । आफ्नो अधिकारको ’boutमा जानकारी नहुादा पुरुषले जे भन्यो त्यसैलाई सत्य मान्नु पर्ने बाध्यताका कारण पनि महिलाहरु पीडित हुनुपरेको हो । उनी भन्छिन-‘ मुस्लिम समुदायभित्र तलाक र बहु विवाहका कारण धेरै जसो मुस्लिम महिलाहरु लैगिंक हिंसामा पर्ने गरेका छन् ।’ काम गर्ने मेसिनको रुपमा बुझिदिदा पनि मुस्लिम महिलाहरु हिंसामा परेको उनको भनाई छ ।
इन्द्रपुर-४ बस्ने केशर जहाा शेषको पीडा पनि यीनै मध्ये एक छ । माईती पक्षबाट सानै छदा विहे गरिदिएपछि श्रीमानबाट विना कारण उनी प्रताडित हुदै गईन । १५ वर्षसम्म श्रीमानबाट स सानो कुरामा दैनिक जसो कुटाई खानु उनको बाध्यता भयो । श्रीमानबाट मात्र नभएर सासु, ससुरा, देवर, देवरानी अनि नन्दसमेतबाट उनले कुटाई खानु पथ्र्यो ।
४ सन्तान भईसक्दा पनि उनीमाथी कुटपिट रोकिएन । उनी भन्छिन-‘मुस्लिम समुदायमा घर भन्दा बाहिर गयो भने वा विद्रोह गर्यो भने समुदायबाट नै बहिस्कार हुने हो कि भन्ने डरले घर परिवारबाट हुने हिंसा सहनु बाहेक अरु कुनै विकल्प थिएन ।’ उनलाई थप पिडा त्यतिबेला पर्यो जब श्रीमानले उनीमाथी सौता ल्यायो । घरमा सौता आएपछि त झन उनीमाथी घरका सबै परिवार खनिए । त्यसैको विरोध गर्दै उनले एक हप्ता अगाडी मात्र मुस्लिम महिलाको क्षेत्रमा काम गर्ने संस्था फातिमा फाउण्डेसनको सहयोगमा जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा उजुरी दर्ता गराएकी छिन् । तर, एकै घरमा बस्नु पर्ने बाध्यताका कारण उनीमाथीको हिंसामा कुनै पनि कमी आएको छैन । उनी अहिले मजदुरी गरेर आफ्नो जिवन निर्वाह गरिरहेकी छिन् ।
उनी जस्तै साहिदा पठानीन घरेलु हिंसामा परेपछि माईती बस्दै आएकी छिन् । आफु ७/८ वर्षको हुादा हातमा कलाई बााधेर घर परिवारले उनको विहे खजुरा गरिदियोे । आफ्नो उमेरसम्म थाहा नपाएकी साहिदा विहे भएको केहि समयपछि घरेलु हिंसाबाट पीडित भईन् । घरमा श्रीमानसंग झगडा भएपछि उनी माईती आईन ।
माईतीबाट फकाएर पुन उनलाई घर फर्काइयो । तर श्रीमानसंग पुन झगडा भएपछि उनी फेरी माईती आईन । माइती आएको केहि समयपछि श्रीमानलिन आउदा उनी जान मानिनन् उनी नफर्किएपछि उनको श्रीमानले लुकेर अर्को विहे गरेछ । केहि समयपछि उनी घरमा जाादा मात्र उनले थाहा पाईन उनमाथी त सौता पो आएछ । सौता आएपछि त दिनहु जसो श्रीमानसंग झै झैगडा हुने सौताले गाली गर्ने अनि मानसिक यातना दिन थालेपछि सहन नसकि माईतीको आसरामा पुगिन ।
माईती बसेको ३० वर्ष पुग्दासम्म नियम कानुनको ’boutमा जानकारी नहुादा कुनै पनि पहल नगरेकी साहिदाले अहिले आएर फातिमा फाउण्डेसनको सहयोगमा सम्बन्ध विच्छेदको मुद्दा अदालतमा दर्ता गराएकी छिन् । उनको मुद्दा अहिले विचाराधिन अवस्थामा जिल्ला अदालतमा छ ।
नियम कानुनको अभाव त्यसमा पनि मुस्लिम समुदाय भित्रको डर त्रासले गर्दा मुस्लिम समुदायभित्रका महिलाहरु यस्ता अनेकौ लैगिंक हिंसाबाट पीडित हुने गरेको छ । फातिमा फाउण्डेसनमा यस वर्ष मात्र २० वटा लैगिंक हिंसाका उजुरीहरु परेका छन् । फातिमा फाउण्डेसनका अनुसार महिलाहरुमा अहिले आएर आफ्नो अधिकारहरुको ’boutमा अलि अलि भएपनि जानकारी भएको छ । संस्थाले मुस्लिम महिलाका अधिकारका कुरा उनीहरुलाई चेतना दिने शिक्षा प्रदान गर्ने तर्फ पहल गरेको हुादा लैगिंक हिंसाका उजुरीहरु पर्ने गरेको छ । ति मुद्दाहरु संस्थाको पहलमा मेलमिलाप गर्न मिल्नेलाई मेलमिलाप गराई दिने गरेको छ ।
मुस्लिम समुदायभित्र ठुलो समस्याको रुपमा रहेको लैगिंक हिंसाका विषयलाई अब मुस्लिम सहुदायले बुझ्नु पर्दछ । मुस्लिम समुदायभित्रका महिलाहरुको समस्यालाई समुदायकै समस्याका रुपमा हेरिए लैगिंक हिसामा कमी आउने देखिन्छ । धार्मिक ग्रन्थ कुरानमा लेखिएको कुरालाई सकारात्मक रुपमा व्यख्या गर्नु पर्दछ । मुस्लिम समुदायले मुस्लिम महिलाहरु पनि समुदायको सदस्य हो भन्ने कुरालाई विर्सन हुदैन । अनि मात्र मुस्लिम समुदायभित्र हुने यस्ता अनैकौ लैगिंक हिंसामा कमी आउनेमा दुई मत छैन ।

Advertisements

जवाफ लेख्नुहोस्

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदल्नुहोस )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदल्नुहोस )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदल्नुहोस )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदल्नुहोस )